Waarom zou je kiezen voor Light-as-a-Service?
Dit jaar werden twee nieuwe Light-as-a-Service-projecten opgeleverd: één in de zorginstelling Sint Kamillus in Bierbeek en een volledige vernieuwing van de verlichting in het sportpark van Aalter. Twee heel verschillende contexten, maar met één duidelijke gemene deler: beide publieke organisaties kozen bewust niet voor een klassieke aanbesteding, maar voor een dienstenmodel voor verlichting. Waarom kozen ze voor LaaS? We lichten het toe in dit artikel.
Van aankoop en financiering tot onderhoud en dienstverlening
Bij Light-as-a-Service verloopt een relightingproject fundamenteel anders dan bij een traditionele aanbesteding. Geen eenmalige investering in armaturen, maar een langlopend contract van 10 tot 15 jaar waarbij een derde partij instaat voor ontwerp, uitvoering, onderhoud én financiering van de installatie.
De organisatie blijft dus niet zitten met de investering of het onderhoud. Tijdens de looptijd van het contract blijft de installatie eigendom van de leverancier; pas op het einde wordt de opdrachtgever eigenaar.
Dat dienstenmodel creëert een totaal andere dynamiek. In een klassiek aanbestedingsmodel ligt de focus sterk op de aankoopprijs, met weinig ruimte om later bij te sturen of te verbeteren. Bij Light-as-a-Service heeft de leverancier er net alle belang bij om op lange termijn goed te presteren. Hoe efficiënter, duurzamer en onderhoudsvriendelijker de installatie, hoe beter het resultaat — voor beide partijen.
Bespaar om te investeren
Het belangrijkste principe achter Light-as-a-Service is eenvoudig. Stel: het verbruik van een verlichtingsinstallatie is vandaag 100%. Dankzij relighting wordt dat verbruik teruggebracht tot 50%. Die energiebesparing wordt dan gebruikt om de investering af te betalen.
In de praktijk is Light-as-a-Service dus vergelijkbaar met een renteloze lening: de financiële last van de investering wordt gedragen door de besparing die ze zelf genereert. Voor publieke organisaties betekent dat dat ze kunnen investeren zonder vooraf grote budgetten vrij te maken.
Cruciaal daarbij: als de energiebesparing op zich al volstaat om het project terug te betalen, dan komen alle andere voordelen van relighting daar bovenop.
Totale kost, niet enkel installatieprijs
Ook de manier van gunnen verschilt. Bij Light-as-a-Service wordt niet vertrokken vanuit de kostprijs van armaturen, maar vanuit de total cost of ownership: energieverbruik, onderhoud, levensduur, vervangingen en prestaties op lange termijn.
Dat biedt ruimte voor innovatie. Leveranciers kunnen oplossingen voorstellen die in een klassieke aanbesteding vaak afvallen omdat ze duurder lijken, maar die op lange termijn méér besparen of beter presteren. Zo ontstaat een model dat niet rigide is, maar toekomstgericht.
Circulariteit als ingebouwd principe
Light-as-a-Service geeft ook een sterke impuls aan duurzaamheid en circulariteit. Omdat leveranciers jarenlang verantwoordelijk blijven voor de installatie, hebben ze er zelf belang bij dat armaturen lang meegaan, onderhoudsvriendelijk zijn en eenvoudig kunnen worden aangepast of vernieuwd.
Dat zet druk op fabrikanten om producten te ontwerpen die niet snel verouderen en waarvan onderdelen vervangbaar blijven. Geen wegwerplogica, maar installaties die kunnen meegroeien met nieuwe technologie of noden van jouw organisatie.
Van noodzaak naar opportuniteit
Veel publieke organisaties zitten vandaag vast aan verouderde installaties met TL-verlichting. Reserveonderdelen en lichtbronnen verdwijnen snel van de markt, waardoor men afhankelijk wordt van oude stocks. Dat maakt onderhoud steeds moeilijker en duurder.
Light-as-a-Service maakt van die problematische situatie een opportuniteit. Er bestaan vandaag financiële en organisatorische modellen om die overstap haalbaar te maken.
Echte winst komt nadien
Projecten zoals in Bierbeek en Aalter tonen dat Light-as-a-Service technisch gezien heel reguliere relightingdossiers zijn. Het verschil zit niet in de lampen, maar in het model erachter.
En net daar ligt de kern: als een investering zichzelf al terugbetaalt via energiebesparing, dan volgen de échte voordelen vanzelf. Betere lichtkwaliteit, hogere prestaties, meer comfort en welzijn zijn geen luxe, maar het logische gevolg van een doordachte relightingstrategie.